Sëmundja kronike e mykut

Author

Categories

Share

Myku gjendet si jashtë ashtu edhe brënda. Disa lloje rriten brenda shtëpisë ose vendit të punës, kjo mund të zhvillojë toksicitetin e mykut edhe në organizmin e njeriut. Simptomat e toksicitetit të mykut janë shpesh të paqarta, si lodhja, problemet e kujtesës, problemet e zorrëve dhe dhimbjet e muskujve. Për shkak të këtyre faktorëve, sëmundja e mykut shpesh është e panjohur. Myku mund të jetë pengesë për tejkalimin e problemeve shëndetësore komplekse dhe kronike.

 

 Çfarë është toksiciteti i mykut?

Ju ka të ngjarë të jeni njohur me alergjitë e mykut. Helmet e prodhuara nga myku mund të shkaktojnë sëmundje që shtrihen përtej alergjive të zakonshme. Simptomat e alergjisë ndaj mykut kanë tendencë të kufizohen në traktin e frymëmarrjes, sytë dhe lëkurë. Alergjitë ndodhin kur sistemi imunitar mbi’reagon ndaj sporeve të mykut. Këto janë forma të fjetura të kërpudhave. Ata janë të lehta dhe lehtësisht notojnë.

Sëmundja e mykut rezulton nga rritja e mykut brënda dhe nga prodhimi i toksinave. Këto mund të shkaktojnë simptoma të larmishme dhe të përhapura në trup. Ndërtesat që përmbajnë toksina të mykut janë ndërtesa të dëmtuara nga uji. Ky dëmtim mund të rezultojë nga çdo ndërhyrje uji  si për shembull nga shkrirja e dëborës ose tubat që rrjedhin. Aktivitetet e përditshme si dushi pa ventilim të mirë janë gjithashtu rreziqe. Mjedisi i ngrohtë dhe i lagësht njëkohësisht rrit rrezikun e mykut.  Rritja e mykut toksik mund të ndodhë në çdo ndërtese. Ato më problematike janë ato ku kaloni shumë kohë. Këtu përfshihen shtëpitë, vendet e punës dhe shkollat. Studimet sugjerojnë se deri në 50% të ndërtesave në Amerikën e Veriut dhe në Evropë mund të kenë dëme me ujë.

 

Lloje të mykut që shpesh gjënden në mjedise të mbyllura

Aspergillus

Kaetomium

Kladosporium

Fusarium

Uallemiomycetes

Disa nga këto kanë shumë specie ose nëntipe të ndryshme. Disa nga këto janë shumë problematike.

 

Myku i toksinave

 Dy llojet kryesore të toksinave që prodhojnë myk janë mykotoksina dhe komponimet organike të paqëndrueshme mikrobike. Mikotoksinat godasin në sporet e mykut në mënyrë që të mund të udhëtojnë nëpër ajër.  Ne i marrim këto toksina të mykut duke marrë frymë, duke i prekur ose gëlltitur. Myku mund të formojë koloni brënda trupit tone e të prodhojë mikotoksina.

 

Mykotoksinat

 

Mykotoksinat janë kimikate helmuese të prodhuara nga myku. Ato ndihmojnë që myku të mbrojë territorin e tij nga mikrobet e tjera. Por mykotoksinat mund të jenë shumë të dëmshëm, madje edhe në përqendrime të ulëta.

Shkencëtarët thonë se mykotoksinat janë më të dëmshëm sesa pesticidet. Mendohet se disa vende kanë provuar të përdorin doza të përqëndruara të mykotoksinave në luftën biologjike.

Disa mykotoksina të zakonshme dhe mënyra se si mund të ndikojnë në shëndetin tonë përfshijnë:

Aflatoksina: Këto prodhohen nga Aspergillus flavus dhe disa specie. Aflatoksinat lidhen me një rrezik të shtuar të kancerit të mëlçisë.

Ochratoxin A: Mund të shtypë sistemin imunitar. Dëmton nervat dhe dëmton funksionin e trurit. Trichothecenes: Këto prodhohen nga Stakybotris, si dhe disa të tjera. Ata mund të ndërhyjnë në aftësinë e qelizave tona për të bërë proteina që trupi ynë ka nevojë. Ata dëmtojnë sistemin imunitar, të shkaktojnë stres oksidues dhe të dëmtojë nervat.

 Myku po na sëmurë çdo ditë

 Simptomat e toksicitetit të mykut ndryshojnë nga një person në tjetrin. Praktikuesit kanë vërejtur se njerëzit që jetojnë ose punojnë në të njëjtën ndërtesë të dëmtuar nga uji mund të kenë simptoma të ndryshme. E disa njerëz mund të mos ndikohen dukshëm nga myku. Disa faktorë që mund të ndikojnë në ndjeshmërinë ndaj mykut përfshijnë ngarkesën e toksinës, gjëndjen shëndetësore dhe gjatësinë e ekspozimit.  Bazuar në gjenet e caktuara (të quajtura HLA-DR), 24% e njerëzve janë më të ndjeshëm ndaj toksicitetit të mykut. Nëse i keni këto gjenetike, sistemi juaj imunitar nuk i etiketon menjëherë toksinat e mykut dhe shpëtoj prej tyre. Ata mund të ndërtohen dhe na sëmurin. Një problem i rëndë i mykut mund të ndikojë tek njerëzit e shëndetshëm. Por vetëm njerëzit e ndjeshëm me gjenetikë të caktuar mund të preken nga sasi më të vogla të toksinave të mykut.

 

 

Shenjat e toksicitetit të mykut

Nuk ka asnjë shenjë të qartë dhe simptomave që tregojnë veçanërisht për sëmundjen e mykut. Por një e dhënë e mundshme është një rënie e papritur, e pashpjegueshme në shëndetin tonë. Kjo mund të çojë në një seri vizitash tek mjekët. Mund të jepet një diagnozë e sindromës së lodhjes kronike, fibromyalgia ose sindromi i zorrës së irrituar. Por kjo është duke parë shkakun kryesor. Në një studim të njerëzve me problem të mykut rreth 90% kishin kaluar kohë të konsiderueshme në një ndërtesë të dëmtuar nga uji. Dhe, 93% e njerëzve kishin një lloj mykotoksinë në urinën e tyre. Studiuesit teorizuan që dëmtimi mitokondrial nga toksiciteti i mykut po shkaktonte lodhje. Aflatoksina, ochratoxin A dhe trichothecenes të gjitha mund të shkaktojnë dëme mitokondriale. Myku mund të shkaktojë inflamacion. Skanimet e trurit të personave me sëmundje të mykut sugjerojnë që inflamacioni mund të çojë në ndryshime strukturore të trurit dhe mosfunksionim të sistemit nervor. Kjo mund të kontribuojë në mbindjeshmëri ndaj ushqimeve, kimikateve dhe sendeve të tjera që më parë nuk ju shqetësuan. Kjo është pjesë e sindromës kronike të përgjigjes inflamatore.

Sindromi i përgjigjes kronike inflamatore

Një përgjigje e vazhdueshme inflamatore ndaj mykut ose biotoksinave të tjera mund të çojë në sindromën kronike të përgjigjes inflamatore (CIRS). Është referuar edhe si sëmundja e biotoksinës. Në këtë gjëndje, inflamacioni prek sisteme të shumta të trupit. Ekspozimi kronik ndaj një ndërtese të dëmtuar nga uji është shkaktari më i zakonshëm i CIRS.  Shenjat dhe simptomat e mëposhtme shpesh gjenden në CIRS për shkak të toksicitetit të mykut janë:

Mjegulla e trurit, humbja e kujtesës, problemet në gjetjen e fjalëve, vështirësia në përqëndrim, problemet me marrjen e informacionit etj. Sistemi tretës: Shija metalike në gojë, nauze, të vjella, dhimbje barku, diare, ndjeshmëria ushqimore.

Sytë: Vizion i paqartë, acarim i syve, kruarje, ndjeshmëri ndaj dritës

Energjia: Lodhja e tepërt, mosfunksionimi i tiroides

Sistemi imunitar: Imuniteti i dobët, kushtet autoimune, reaktiviteti i tepërt ndaj ushqimeve dhe kimikateve, simptoma të ngjashme me gripin

Gjëndja mendore: Ankthi, depresioni, nervozizmi, lëkundjet e humorit

Muskujt dhe skeleti: Dhimbje në muskul, dhimbje në nyje, ngurtësi në mëngjes

Sistemi nervor: Dhimbje koke, marramendje, ekuilibër i dobët dhe koordinim, dridhje mpirje, ndjesi shpimi gjilpërash, ndjeshmëri të lëkurës ndaj prekjes së lehtë, probleme të rregullimit të temperaturës

Sistemi i frymëmarrjes: Kollë, dhimbje të fytit, hundë rufë, teshtitje, bllokime kronike të sinusit, astmë të fillimit të ri ose përkeqësim dhe shtrëngim i gjoksit

Ndjeshmëria e aromës: Simptoma të pakëndshme gjatë ekspozimit ndaj aromave, kimikateve dhe aromave të tjera

Lëkura: Skuqje, thatësi, acarim

Gjumi: Pagjumësia, zgjimi i shpeshtë gjatë gjumit, djersitje gjatë natës

Sistemi urinar: Rritja e urinimit.

Pesha: lëkundje oreksi

Shumë nga këto simptoma mund të jenë për arsye të tjera nga toksiciteti i mykut dhe CIRS. Kjo është arsyeja pse sëmundja e mykut shpesh anashkalohet ose keq diagnostifikohet. Efektet specifike varen nga dobësitë unike të trupit.

Diagnoza e toksicitetit të mykut

Shumë mjek kanë ekspertizë në toksicitetin e mykut. Një test i zakonshëm dhe i thjeshtë për toksicitetin e mykut është testi i mikotoksinës në urinë. Bartja e një niveli të ngritur të mikotoksinave është një shenjë e sëmundjes së mykut. Nëse trupi po mban këto toksina, niveli juaj mund të jetë gabimisht i ulët. Disa mjekë kontrollojnë sistemin imunitar specifik dhe shënuesit inflamator përmes testeve të gjakut. Shembuj janë C4a, TGF Beta-1 dhe MMP-9.  Mikotoksina e urinës dhe shënuesit inflamator vlerësohen më së miri në kontekstin e shenjave dhe simptomave të tjera të sëmundjes së mykut.

Mjeku pyet pacjentin për keto raste

Historia e ekspozimit të mykut: A ju kujtohet se keni kaluar kohë të konsiderueshme në një ndërtesë të dëmtuar nga uji (pavarësisht nëse keni pasur simptoma në atë kohë)?

Infeksione të vazhdueshme: A keni infeksione të përsëritura, siç është sinusiti ose bajamet?  Këto mund të jenë shenja të hershme të sëmundjes së mykut.

Sindromi i ndërtimit të sëmundjeve: A ndjeheni më keq kur hyni në ndërtesa të caktuara, siç është shtëpia, zyra apo shkolla? A ndiheni më mirë kur kaloni disa ditë larg këtyre ndërtesave?

Ndjeshmëria kimike: A keni simptoma  të tilla si nauze, dhimbje koke ose kollë  kur ekspozoheni kimikateve të ndryshme? Shembuj përfshijnë parfumet, pastruesit, produktet e pastrimit, tymin e duhanit, bojën e printerit, produktet e flokëve, pluhurin e rrugës.

Ndjeshmëria e aromës: A keni zhvilluar një mbindjeshmëri ndaj aromave, veçanërisht mykut? Për shembull, ju mund të nuhasni myk mbi rrobat e njerëzve të tjerë ose të krijoni një aftësi të mprehtë për të nuhatur myk në ndërtesa.

Si të trajtoni toksicitetin e mykut në trup

Për tu shëruar nga sëmundjet e mykut, duhet të mbështesni sistemin e detoksifikimit natyral. Janë disa nga strategjitë më të mira plotësuese për t’ju ndihmuar në pastrimin e mykut. Disa mjekë përdorin një ilaç të quajtur kolestiraminë për të lidhur mikotoksinat. Por ka efekte anësore dhe mund të dëmtojë mitokondrin. Ky është një lajm i keq. Mitokondria mbështet funksionin imunitar dhe siguron energji qelizore. Një alternativë e shkëlqyeshme pa efekte anësore dhe shumë efikase për lidhjen e toksinave të mykut është vaji i Temjanit. Ai lidh toksinat për të ndihmuar në largimin e tyre nga trupi  përmes jashtëqitjes. Një avantazh i madh është se vaji i temjanit mund të udhëtojë përtej zorrës.

 

Author

Share